Ο κυκλικός Βωμός του Αμυκλαίου Απόλλωνα παίρνει μορφή

8

Μετά από την αναστήλωση του πρώτου κίονα πάνω στο αυθεντικό τμήμα της κρηπίδας του Θρόνου του Απόλλωνα, το Ερευνητικό Πρόγραμμα Αμυκλών προχώρησε πριν λίγες μέρες και στη μερική αναστήλωση του δεύτερου σημαντικού οικοδομήματος του ιερού, του Βωμού, στην αυθεντική του θέση. Ο όλος χώρος του ιερού αρχίζει να αποκτά μια νέα όψη.

Ο μεγάλος κυκλικός βαθμιδωτός βωμός κατασκευάστηκε, όπως και ο Θρόνος, στα μέσα του 6ου αιώνα π.χ. Παρότι είχε  διαλυθεί  ολοκληρωτικά, χάρη σε λίγα οικοδομικά μέλη που εντοπίστηκαν, έγινε δυνατή η σχεδιαστική του αναπαράσταση από τον αρχιτέκτονα Μανόλη Κορρέ. Ο βωμός είχε 8 μέτρα διάμετρο και 4 μέτρα ύψος.

Με βάση τα ευρήματα των ανασκαφών που έκανε τα τελευταία χρόνια το πρόγραμμα αλλά και τις αναφορές του Χρήστου Τσούντα, του πρώτου ανασκαφέα, έγινε δυνατός ο προσδιορισμός της ακριβούς θέσης του μνημείου στον χώρο. Έτσι λοιπόν, στην αυθεντική θέση του, κατασκευάστηκε μια κυκλική βάση, πάνω στην οποία οι αρχιτέκτονες του Πρόγραμματος , Θέμης Μπιλής και Μαρία Μαγνήσαλη, έκαναν τη μερική αναστήλωσή του χρησιμοποιώντας τα αυθεντικά μέλη του, και καινούργια μάρμαρα, τα οποία (σύμφωνα τους αναστηλωτικούς κανόνες) ξεχωρίζουν εμφανώς.

Η αναστήλωση μπορεί να συνεχιστεί και με άλλα αρχιτεκτονικά μέλη του βωμού, που ήδη έχουν ήδη εντοπιστεί, π.χ. εντοιχισμένα σε εκκλησίες της περιοχής, ή που ελπίζουμε να βρεθούν.

6

1

4

7

2

3

Ο πρώτος κίονας του Θρόνου των Αμυκλών στήθηκε στην αρχική του θέση

4

1-2

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός, αν και διαφορετικής τάξεως από τα συνηθισμένα: στα πλαίσια της διαμόρφωσης του αρχαιολογικού χώρου του Αμυκλαίου από το Ερευνητικό Πρόγραμμα Αμυκλών,  πριν από λίγες μέρες αναστηλώθηκε ένας κίονας πάνω στο αυθεντικό τμήμα της κρηπίδας του Θρόνου.

Ο Θρόνος του Απόλλωνα ήταν ένα από τα πιο φημισμένα, αλλά και τα πιο ιδιόμορφα, κτίσματα της αρχαιότητας. Η μορφή του αποτελεί ένα μεγάλο αίνιγμα, λόγω της εκ θεμελίων καταστροφής του στην ύστερη αρχαιότητα, αλλά και της μοναδικότητάς του, καθώς δεν υπάρχει κανένα ανάλογο αρχιτεκτονικό παράδειγμα.

Η ομάδα του Ερευνητικού Προγράμματος Αμυκλών, με επικεφαλής τον Άγγελο Δεληβοριά,  έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια μια προσπάθεια να λύσει αυτό το αίνιγμα και να κάνει μια μερική αναστήλωση του Θρόνου, με βάση τα αρχιτεκτονικά του μέλη που βρέθηκαν επί τόπου ή διασκορπισμένα στην ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο «παζλ», για το οποίο έχουμε λίγα μόνο κομμάτια, ενώ δεν ξέρουμε ούτε την συνολική εικόνα. Την προσπάθεια αυτή μπορεί κανείς να δει κυρίως πάνω στην ειδική πλατφόρμα που έχει φτιαχτεί στο χώρο. Εκεί δεσπόζουν σήμερα οι δύο μεγάλοι πεσσοί της εισόδου του Θρόνου.

Αυτό που έγινε όμως τώρα, από τους αρχιτέκτονες της ομάδας Θέμη Μπιλή και Μαρία Μαγνήσαλη, είναι αναστήλωση πάνω στο μόνο σωζόμενο τμήμα του οικοδομήματος του Θρόνου που διατηρείται στη θέση του, δηλαδή τη νότια κρηπίδα. Πάνω της στήθηκε ένα τμήμα του αρχικού κίονα. Δίνοντας έτσι, για πρώτη φορά μετά από τόσους αιώνες, μια -αμυδρή έστω- εικόνα που είχε το μνημείο στην αυθεντική του θέση.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έγινε η προσπάθεια ανασύνθεσης του μεγάλου κυκλικού βαθμιδωτού Βωμού του ιερού, του οποίου τη μορφή έχει διασαφηνίσει ο αρχιτέκτονας Μανώλης Κορρές. Ήδη έχει ξεκινήσει η μερική αναστήλωση του Βωμού στην αρχική του θέση.

1

5

6

7

8

9

10

11

Η βάση πάνω στην οποία πρόκειται να στηθεί η μερική αναστήλωση του μεγάλου κυκλικού Βωμού

.

Ο Θάνατος του Υάκινθου στις όχθες του Ευρώτα (Jean Broc, 1801)

Jean Broc (3)

Το τοπίο που βλέπουμε σ’αυτόν τον πίνακα είναι ο Ευρώτας και ο Ταΰγετος. Σε πρώτο πλάνο, ο Απόλλωνας έχει αγκαλιάσει τον νεκρό Υάκινθο.

Ο Υάκινθος ήταν ένας πανέμορφος νέος από τις Αμύκλες. Ο θεός Απόλλωνας ήταν ερωτευμένος μαζί του. Μια μέρα που ο Απόλλωνας έριχνε δίσκο, ο θεός-άνεμος Ζέφυρος, επειδή ζήλευε, άλλαξε την κατεύθυνση του δίσκου έτσι ώστε να σκοτώσει τον Υάκινθο. Απαρηγόρητος ο Απόλλωνας έσκαψε ο ίδιος με τα χέρια του τον τάφο του Υακίνθου και έκανε να φυτρώσει από το αίμα του το ομώνυμο λουλούδι.
Προς τιμήν του Υάκινθου οι Λάκωνες τελούσαν τη μεγαλύτερη γιορτή τους, τα Υακίνθια. Και πάνω από τον τάφο του έστησαν το μεγάλο ξόανο του Απόλλωνα και γύρω από αυτό τον περίφημο «Θρόνο» του, το σημαντικότερο μνημείο της αρχαίας Σπάρτης.

The Death of Hyacinthos, by Jean Broc (2)

Ο πίνακας είναι το γνωστότερο έργο του Γάλλου νεοκλασσικιστή ζωγράφου Jean Broc. Ο Broc ήταν κι αυτός (όπως και ο Topino-Lebrun που την ίδια περίπου εποχή ζωγράφισε την Πολιορκία της Λακεδαίμονος από τον Πύρρο) μαθητής του μεγάλου ζωγράφου Νταβίντ. Που κι αυτός τότε ξεκινούσε να ζωγραφίζει ένα άλλο σπαρτιατικό θέμα, τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες.