Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι ζωγράφισε τον Ευρώτα;

Image

Ναι! Εδώ βλέπουμε τον Ευρώτα όπως απεικονίζεται στον πίνακα «Η Λήδα και ο Κύκνος» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Για την ακρίβεια, βέβαια, πρόκειται για ένα αντίγραφο (ένα από τα πολλά ) του έργου, ζωγραφισμένο από έναν μαθητή του ζωγράφου γύρω στο 1510-1515, που βρίσκεται στην Πινακοθήκη Μποργκέζε στη Ρώμη. Ο πρωτότυπος πίνακας, ένας από τους πιο περίφημους του Λεονάρντο, είναι σήμερα χαμένος. Πιθανώς να καταστράφηκε επίτηδες, λόγω του «άσεμνου» χαρακτήρα του. Τον γνωρίζουμε όμως από τα πάρα πολλά αντίγραφά του, αλλά και από προσχέδια του ίδιου του Ντα Βίντσι. (Μπορείτε να δείτε εδώ ολόκληρο τον πίνακα σε υψηλή ανάλυση)

«Η Λήδα και ο Κύκνος» υπήρξε, από την Αναγέννηση και μετά, ένα από τα πιο δημοφιλή θέματα των ζωγράφων, και ο λόγος ήταν ότι τους έδινε την ευκαιρία να φτιάξουν πολύ αισθησιακούς πίνακες, να απεικονίσουν όχι μόνο το γυμνό γυναικείο σώμα αλλά, κατά κάποιον τρόπο, και την ίδια την ερωτική πράξη. Και το σκηνικό είναι το –φανταστικό βέβαια–  τοπίο του Ευρώτα, εκεί όπου ο μεταμφιεσμένος σε Κύκνο Δίας βρήκε τη γυναίκα του βασιλιά της Σπάρτης, ενώθηκε μαζί της για να γεννηθούν η θεϊκή Ελένη και οι δίδυμοι γιοι του Δία, οι Διόσκουροι.

Ο Ευρώτας το Μάη (όπως τον περιέγραψε ο Εντμόν Αμπού το 1852)

Félix-Henri Giacomotti, Edmond About,  1858

Félix-Henri Giacomotti, Edmond About, 1858

Ήταν τέτοια εποχή, μέσα Μάη του 1852, όταν έφτασαν στον Ευρώτα τρεις νεαροί φίλοι που έκαναν το ταξίδι από την Αθήνα στη Σπάρτη. Ο ένας ήταν ο Εντμόν Αμπού (Edmond About, 1828-1885), σημαντικός συγγραφέας και δημοσιογράφος των μέσων του 19ου αιώνα, υπότροφος της, νεοϊδρυθείσας τότε, Γαλλικής Σχολής Aθηνών. Τις εμπειρίες του κατέγραψε στα βιβλία του Η Σύγχρονη Ελλάδα (La Grèce contemporaine, 1854) και Ο βασιλεύς των ορέων (Le roi des montagnes, 1856), που γνώρισαν μεγάλη επιτυχία, αλλά προκάλεσαν –ειδικά το δεύτερο– αντιδράσεις τότε στην Ελλάδα για τον ειρωνικό τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν πολλές όψεις της χώρας. Μαζί του ήταν ο αρχιτέκτονας Charles Garnier και ο ζωγράφος Alfred de Curzon, υπότροφοι τότε της αντίστοιχης Γαλλικής Σχολής, της Ρώμης, Θα αναφερθούμε μια άλλη φορά σ’αυτούς, ας δούμε τώρα την περιγραφή του Αμπού:

About,exof

«Ο Ευρώτας είναι το πιο όμορφο ποτάμι του Μοριά. Δεν θα πω ότι μπορείς να ρίξεις μέσα ατμόπλοια, ούτε ακόμα και βάρκες με κουπιά, όμως είναι ένα αληθινό ποτάμι, όπου βρίσκεις νερό όλες τις εποχές.

Συνέχεια

Η παλιά τοξωτή γέφυρα του Ευρώτα από τον φωτογράφο Fred Boissonnas (1903)

Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε από τον Ελβετό φωτογράφο Fred Boissonnas το 1903, έναν μόλις χρόνο μετά την κατάρρευση του γεφυριού, του λεγόμενου «του Κόπανου». (Βλέπε εδώ πώς ήταν το γεφύρι στις αρχές του 19ου αιώνα, και εδώ μία ακόμα εντυπωσιακή φωτογραφία του Fred Boissonnas με τον Ευρώτα και τον Ταΰγετο.)

Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στο βιβλίο των Daniel BaudBovy & Fred. Boissonnas, En Grèce par monts et par vaux, 1910.

Image

Πωλ Μπουρζέ, Το φάντασμα της Ελένης

Evelyn de Morgan, Helen, 1898

Το ποίημα αυτό ο Πώλ Μπουρζέ, από τους σημαντικότερους Γάλλους λογοτέχνες της εποχής, το έγραψε όταν επισκέφθηκε τη Σπάρτη, το Μάρτιο του 1893 (δείτε εδώ και το γαλλικό πρωτότυπο).

Ήταν ένα γλυκό πρωί της γλυκιάς ελληνικής Άνοιξης.

Μέσα στον ελαφρύ αέρα κυμάτιζε μια πνοή νιότης,

μεγάλα πορφυρά άνθη γέμιζαν σαν αστέρια τη χλόη,

και γκριζοκόκκινα βουνά έκλειναν τον ορίζοντα

στον οποίο δέσποζαν οι χιονισμένες κορφές του ψηλού Ταΰγετου. Συνέχεια