Η μαύρη όψη του «υγρού χρυσού»  

16128170_10154869138481904_695743983_n

16142319_10154865257696904_3024548891520165561_n

Αυτές οι πολύ πρόσφατες φωτογραφίες δίνουν μια αμυδρή εικόνα του τι συμβαίνει στα ρέματα και τα ποτάμια, σε όλη Λακωνία και τη Μεσσηνία, όπου τα ελαιοτριβεία διοχετεύουν τον λεγόμενο «κατσίγαρο» .

Οι φωτογραφίες δεν μπορούν να αποδώσουν ούτε το χρώμα του νερού, ούτε -ακόμα περισσότερο- τη δυσοσμία. Αλλά δεν είναι μόνο ζήτημα αισθητικό . Τα υπολείμματα της επεξεργασίας της ελιάς είναι καταστροφικά . Αφαιρούν το οξυγόνο από το νερό, κατακάθονται στον πυθμένα, είναι τοξικά, σκοτώνουν τη ζωή των νερών.

Λύσεις υπάρχουν, και είναι γνωστές. Το ζήτημα είναι ότι, προφανώς, δεν γίνεται κανένας έλεγχος από τις υπηρεσίες Περιφέρειας. Και ότι ενώ όλοι επαίρονται ότι παράγουμε το καλύτερο ελαιόλαδο, που είναι ο πλούτος, ο «υγρός χρυσός», της περιοχής, δεν φροντίζουν ένα, έστω μικρό μέρος, αυτού του πλούτου να αποδίδεται στην προστασία του θεμελίου του, του περιβάλλοντος που τώρα καταστρέφει.

16128941_10154869137791904_1439832017_n16176727_10154878435866904_1501106927_n16177022_10154878435816904_913502417_n16237928_10154878573236904_1280554474_n16176267_10154878575631904_1461136813_n

Το Νόμπελ του πιο άχρηστου «έργου»

dsc_1417

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει βέβαια πολλές υποψηφιότητες γι’ αυτό το νόμπελ: μεγάλα «έργα»,  πολύ πιο δαπανηρά, πολύ πιο καταστροφικά, πιο αντιαισθητικά, που ο μοναδικός τους λόγος ύπαρξης είναι το κέρδος των διαπλεκόμενων εργολάβων.

Αυτό εδώ όμως είναι νομίζω το πιο κραυγαλέα άχρηστο.

Εδώ και κάποιο καιρό ο Ταΰγετος περιβάλλεται, από κάθε πλευρά του, από αυτές τις τεράστιες ταμπέλες:

Με τεράστια γράμματα μας πληροφορούν ότι είμαστε στην «ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ»  και στον «ΝΟΜΟ ΛΑΚΩΝΙΑΣ/ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ» (επιτέλους, μετά από 2.5 χιλιάδες χρόνια,  οι προαιώνιοι εχθροί ενοποιήθηκαν!!!)

Με αρκετά πιο μικρά γράμματα μας πληροφορούν ότι είναι πράγματι το «ΟΡΟΣ ΤΑΫΓΕΤΟΣ» (για να μη νομίσει κανείς ότι είναι ο Όλυμπος, ή οι Άλπεις) και ότι η κορυφή του ονομάζεται «ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ» (για τους αγγλόφωνους: «Prophet Elijah»!)

Οι ταμπέλες αυτές είναι δεκάδες και πανομοιότυπες. Βρίσκονται σε κάθε μεριά του Ταΰγετου: στο Μυστρά, στην Τρύπη, στην Καλαμάτα, στο Ξηροκάμπι (απ’όπου η πρώτη φωτογραφία), στη Μάνη (Λακωνική και Μεσσηνιακή), κ.ο.κ.

dsc_1420Δεξιά και αριστερά από κάθε μια υπάρχουν δύο κολωνάκια που στηρίζουν δύο έγχρωμες πλάκες (σαν αυτές που έχουν κάποιοι κιτς τάφοι): στη μια υπάρχει μια φωτογραφία του Ταΰγετου και στην άλλη η Πελοπόννησος.

Προσοχή: ούτε στη μεγάλη ταμπέλα, ούτε στη φωτογραφία, ούτε στο «χάρτη» δεν υπάρχει η οποιαδήποτε ένδειξη για το που βρισκόμαστε, που είναι αυτός ο «Prophet Elijah», οποιαδήποτε χρήσιμη πληροφορία για κάποια διαδρομή, για κάποιο αξιοθέατο…. κάτι, τέλος πάντων, που να διακαιολογεί κάπως την ύπαρξη όλου αυτού. Απολύτως τίποτα! Πρόκειται προφανώς για ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα, που δεν χρειάζεται να δικαιώσει την ύπαρξή του με κάποια δήθεν χρησιμότητα. Και το θεωρήσανε τόσο αριστουργηματικό, που το έφτιαξαν σε δεκάδες αντίγραφα.

dsc_1806

Στη πιο πάνω φωτογραφία βλέπουμε ένα από αυτά καταπληκτικά σύνολα που βρίσκεται στην έξοδο του Μυστρά. Μπροστά του είναι μια (πολύ παλαιότερη)πινακίδα που πληροφορεί τον ταξιδιώτη για τις πεζοπορικές διαδρομές στην περιοχή, με έναν αναλυτικό χάρτη, τους προορισμούς, τις αποστάσεις και πολλές άλλες πληροφορίες. Φαίνεται ότι αυτοί που τοποθέτησαν την καινούργια ήταν πολύ περήφανοι για το κατόρθωμά τους και ήθελαν να κάνουμε τη σύγκριση.

Όπως μαθαίνω, ανάλογες σειρές από τεράστιες ταμπέλες έχει τοποθετήσει η Περιφέρεια σε όλη την Πελοπόννησο. Τελικά το «έργο» δεν είναι και τόσο «μικρό». Θα μπορούσαμε να κάνουμε έναν υποθετικό υπολογισμό για το «κόστος» (και το ανάλογο κέρδος) του. Και να υποπτευθούμε τι μυθικό έχει αυτή η «ΜΥΘΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ», που φιγουράρει αριστερά στην ταμπέλα.

Ο Φλωμπέρ στη Σπάρτη και οι «άγριοι» ως ζωολογικά εκθέματα: η αντιστροφή.

«Όσο ψάχνουμε να βρούμε κάποιο κατάλυμα, ένα πλήθος από εξήντα ως ογδόντα άτομα μας παρατηρεί, μας ακολουθεί στο καφενείο όπου καταφεύγουμε, και σχηματίζει κύκλο γύρω μας να μας κοιτάζει: μου φαινόμαστε σαν άγριοι που τους παρουσιάζουν στην αίθουσα χορού του Valentino, που πληρώνεις για να τους δεις

Αυτά γράφει στο ημερολόγιό του ο Γκυστάβ Φλωμπέρ τον Ιανουάριο του 1851, όταν πέρασε, μαζί με τον φίλο του Μαξίμ ντε Καν, από την -πολύ μικρή τότε- πόλη της Σπάρτης (δες εδώ για το πώς  περιγράφει το τοπίο της).

3841

Η σκηνή είναι τυπική για την εποχή που οι δυτικοευρωπαίοι ταξιδιώτες ήταν σχετικά σπάνιοι στην Ελλάδα. Μέσα στο πλήθος των περίεργων ντόπιων, ο Φλωμπέρ αισθάνεται ότι εκτίθεται ως εξωτικό ζώο. Το θέαμα που είχε δει στο Παρίσι, εδώ αντιστρέφεται: ο ίδιος βρίσκεται τώρα στη θέση του «άγριου» που τον παρατηρούν σαν κάτι αξιοπερίεργο. Φυσικά, η αντιστροφή είναι μόνο συγκυριακή και μάλλον επιφανειακή: ο Φλωμπέρ εξακολουθεί  να είναι βέβαια ένας προνομιούχος δυτικός περιηγητής, σαν αυτούς που συνήθως κοιτάζουν τους ντόπιους με ένα ανάλογο βλέμμα· ενώ οι «άγριοι» που εκτίθονταν στην Ευρώπη ήταν τα θύματα, και η έκφραση, της μακράς και πολύ σκληρής ιστορίας του δυτικού ρατσισμού και ιμπεριαλισμού. Η παραπάνω φωτογραφία, τραβηγμένη στις Βρυξέλλες το 1958, δείχνει μέχρι πόσο πρόσφατα φτάνει αυτή η ιστορία των «ζωολογικών κήπων» με ανθρώπους, που λειτουργούσαν στις αποικιοκρατικές χώρες τον 19ο και 20ο αιώνα. (δες σχετικά εδώ)

Ο Θάνατος του Υάκινθου στις όχθες του Ευρώτα (Jean Broc, 1801)

Jean Broc (3)

Το τοπίο που βλέπουμε σ’αυτόν τον πίνακα είναι ο Ευρώτας και ο Ταΰγετος. Σε πρώτο πλάνο, ο Απόλλωνας έχει αγκαλιάσει τον νεκρό Υάκινθο.

Ο Υάκινθος ήταν ένας πανέμορφος νέος από τις Αμύκλες. Ο θεός Απόλλωνας ήταν ερωτευμένος μαζί του. Μια μέρα που ο Απόλλωνας έριχνε δίσκο, ο θεός-άνεμος Ζέφυρος, επειδή ζήλευε, άλλαξε την κατεύθυνση του δίσκου έτσι ώστε να σκοτώσει τον Υάκινθο. Απαρηγόρητος ο Απόλλωνας έσκαψε ο ίδιος με τα χέρια του τον τάφο του Υακίνθου και έκανε να φυτρώσει από το αίμα του το ομώνυμο λουλούδι.
Προς τιμήν του Υάκινθου οι Λάκωνες τελούσαν τη μεγαλύτερη γιορτή τους, τα Υακίνθια. Και πάνω από τον τάφο του έστησαν το μεγάλο ξόανο του Απόλλωνα και γύρω από αυτό τον περίφημο «Θρόνο» του, το σημαντικότερο μνημείο της αρχαίας Σπάρτης.

The Death of Hyacinthos, by Jean Broc (2)

Ο πίνακας είναι το γνωστότερο έργο του Γάλλου νεοκλασσικιστή ζωγράφου Jean Broc. Ο Broc ήταν κι αυτός (όπως και ο Topino-Lebrun που την ίδια περίπου εποχή ζωγράφισε την Πολιορκία της Λακεδαίμονος από τον Πύρρο) μαθητής του μεγάλου ζωγράφου Νταβίντ. Που κι αυτός τότε ξεκινούσε να ζωγραφίζει ένα άλλο σπαρτιατικό θέμα, τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες.

 

 

Οι π(λ)ηγές του Ευρώτα

2

Στη Σκορτσινού της νότιας Αρκαδίας βρίσκονται οι κυριότερες πηγές του Ευρώτα. Η κατάστασή τους είναι ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουν το ποτάμι.

Οι πηγές είχαν δυστυχώς υποστεί τις τελευταίες δεκαετίες πολλαπλές ατυχείς «αναπλάσεις». Η λιμνούλα που σχηματίζουν τα νερά της πηγής έχει μαντρωθεί ολόγυρα, και δίπλα της έχουν διαμορφώσει ένα τεράστιο πλακόστρωτο, με ελάχιστα δέντρα. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Ευρώτας ως Σηκουάνας, η Σπάρτη ως Παρίσι

stockdale_1800_paris Eurotas

Είναι δυνατόν το Παρίσι να μεταμφιεσθεί σε Σπάρτη, ο Σηκουάνας να παραστήσει τον Ευρώτα, και το προάστιο του Σαιν Ντενί να πάρει τη θέση των Αμυκλών; Αυτά συμβαίνουν σε ένα γαλλικό διήγημα, όπου ένα ταξίδι στο Παρίσι του 1800 μετατρέπεται σε φαντασίωση ενός ταξιδιού στη «Σπάρτη». Ο τίτλος του είναι «Η Σπάρτη στο Παρίσι», συγγραφέας του ο Pierre-Édouard Lemontey, και εκδόθηκε στο Παρίσι το 1801. Συνέχεια ανάγνωσης